نوشتن تأملی ـ سه: سوم شخص

قبلا در نوشته‌ای با عنوان معلم‌ها چگونه یاد می‌گیرند در مورد نظریه دونالد شون و تمرین‌های تأملی نوشته‌ایم. در تمرین‌های تأملی که نوشتن تأملی (بازتابی) هم یکی از آن‌هاست، معلم به موقعیتی که تجربه‌ کرده است به طور دقیق و موشکافانه نگاه می‌کند. هدف از این نگاه موشکافانه از دیدگاه دونالد شون این است که تفاوت‌هایی که بین دانسته‌ها و عمل معلم وجود دارد نمایان شود و باعث یادگیری او شود. معلم با در نظر گرفتن ذی‌نفعان، روابطشان، زمان و مکان، زمینه فرهنگی و اجتماعی و روابط علت و معلولی اتفاقات، موقعیت را نگاه می‌کند و به اتفاق‌هایی که افتاد، حس‌هایی که خودش تجربه‌ کرد، حس‌هایی که بقیه ذی‌نفعان تجربه‌ کرده‌اند و چرایی آن‌ها فکر می‌کند.

بعضی اوقات دیدن یک موقعیت از زاویه دید جدید، جنبه‌هایی از موقعیت را برای معلم آشکار می‌کند که خود به آن آگاه نبوده است. وقتی از منظر شخصی غیر از خودمان به یک موقعیت نگاه می‌کنیم، می‌توانیم آن‌چه در حقیقت اتفاق افتاده را از احساسی که در آن شرایط داشته‌ایم یا قضاوت شخصی خود تفکیک کنیم. به همین منظور، بولتون (۲۰۱۸) در کتاب «تمرین تأملی: نوشتن و پیشرفت حرفه‌ای»، تمرین‌‌هایی برای بررسی عمیق‌تر موقعیت‌ها از منظر یک ناظر خارجی ارائه می‌دهد. در این نوشته به معرفی یکی از این تمرین‌ها می‌پردازیم.

تمرین سه: سوم شخص

در این تمرین سعی می‌کنیم یک موقعیت چالش‌برانگیز را انتخاب کنیم و فکر کنیم که از دید یک فرد دیگر این موقعیت چگونه می‌توانست باشد.

یک کاغذ و خودکار آماده کنید.
ابتدا ۶ دقیقه هر آن‌چه که در ذهن دارید (لازم نیست موضوع خاصی داشته باشد) روی کاغذ بیاورید. لازم نیست نوشته شما مرتب و منسجم باشد. دنبال تمیز نوشتن و قضاوت نوشته خود نباشید.
یکی از موقعیت‌هایی را که در مدرسه یا کلاس درس تجربه کرده‌اید انتخاب کنید.
سعی کنید این موقعیت را با نوشتن بازسازی کنید. تا جایی که می‌توانید به عقب برگردید و جزییات این موقعیت را توصیف کنید. به لباس‌ها، رنگ‌ها، صداها، جمله‌هایی که به کار بردید، احساس‌هایی که تجربه کردید، بوها، مکان‌ها و … فکر کنید و سعی کنید جزییات آن‌ها را به یاد آورید و بنویسید.
دقت کنید در این مرحله اصلا مهم نیست که اشتباه ویرایشی، ادبی یا املایی داشته باشید. دنبال جمله‌بندی مرتب و تمیز نباشید.
حالا فکر کنید که یکی از دوستان شما در این موقعیت حضور داشته و آن را مشاهده کرده است. سعی کنید همه آن‌چه نوشته‌اید را از زبان او بازنویسی کنید. تفاوت‌های فردی شما و دوستتان در کدام قسمت‌های دو نوشته نمایان می‌شود؟

منابع

Bolton, G. 2018, Reflective practice: writing and professional development, 5th edn, SAGE Publications, London.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا