قبلا در نوشتهای با عنوان معلمها چگونه یاد میگیرند در مورد نظریه دونالد شون و تمرینهای تأملی نوشتهایم. در تمرینهای تأملی که نوشتن تأملی (بازتابی) هم یکی از آنهاست، معلم به موقعیتی که تجربه کرده است به طور دقیق و موشکافانه نگاه میکند. هدف از این نگاه موشکافانه از دیدگاه دونالد شون این است که تفاوتهایی که بین دانستهها و عمل معلم وجود دارد نمایان شود و باعث یادگیری او شود. معلم با در نظر گرفتن ذینفعان، روابطشان، زمان و مکان، زمینه فرهنگی و اجتماعی و روابط علت و معلولی اتفاقات، موقعیت را نگاه میکند و به اتفاقهایی که افتاد، حسهایی که خودش تجربه کرد، حسهایی که بقیه ذینفعان تجربه کردهاند و چرایی آنها فکر میکند. در همه این فرآیند لازم است که معلم نقادانه فکر کند. ارزشها، پیشفرضها، هنجارها و عادتهایش را به چالش بکشد و در تفاوت بین دانسته و عمل تأمل کند.
اما این نوع از فکر کردن و بازاندیشی، نیاز به تمرین دارد. معمولا برای معلم سخت است که نقطه شروعی برای فکر کردن در مورد مسائل روزمره در محیط مدرسه پیدا کند و بتواند فکر خود را بسط دهد یا به جزییات آن توجه کند. به همین منظور، بولتون (۲۰۱۸) در کتاب «تمرین تأملی: نوشتن و پیشرفت حرفهای»، تمرینهایی برای نوشتن تأملی ارائه میدهد. در این مجموعه از نوشتهها، به معرفی تعدادی از این تمرینها میپردازیم.
تمرین یک: من که هستم؟
در هر کاری که میکنیم، ارزشها و اصول اخلاقی ما نقش اساسی در تصمیمگیری ما ایفا میکنند. به همین دلیل، خوب است که به عنوان یک معلم، نسبت به ارزشها و اصول خود آگاه شویم. در این تمرین سعی میکنیم با کامل کردن چند جمله به این آگاهی عمیقتر نزدیک شویم.
